thiền viện vào xuân

Home / thiền viện vào xuân
thien-vien-vao-xuan

Bừng lên như sức sống mới mùa xuân trong kiến trúc Pliật giáo Việt Ncmi đã xuất lìiện nhiều công trình Thiên viện mang tính cách tím thê hiện được nét truyền thông lẫn hiện đại. Đó là những ngôi Thiền viện cả trong lẫn ngoài nước từ các Thiền viện Chân Không (Vũng Tàu) Trúc Lâm (Đà Lạt) Thường Chiêu (Long Thành) Vạn Hạnh (thành phô Hồ Chí Minh). duanecolifecapitol.net. dự án Ecolife Tây Hồ. cho đến Trúc Lâm Thiền viện ở Paris (Pháp) Trung tâm văn hóa-xã hội Phật giáo Huyên Không tại Montreal (Canada).
XÁC ĐỊNH MỘT THẾ ĐÚNG
Thiền tông là tông phái Phật giáo do nhà sư n Độ Bồ-đề-đạt- ma sáng lập ra ở Trưng Quốc vào đầu thế kỷ VI Thủ Đô JSC. Thiền (rút gọn của Thiển-na) là dạng phiên âm của Dhyana (tiếng Sanscrit nghĩa là tĩnh tâm) chủ trương tập trung trí tuệ suy nghĩ (thiền) để tự mình tìm ra các chân lý của đạo Phật.
ơ nước ta Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử mang đậm sắc thái Việt Nam từng một thời tô đậm nét son cho lịch sử dân tộc và truyền thống tốt đạo đẹp đời của Phật giáo Việt Nam. Thiển tông luôn đề cao cái tâm. Phật tại tâm tâm là niết bàn là Phật. Quốc sư núi Yên Tử đã từng nói với vua Trần Thái Tông: Núi vốn không có Phật Phật ở nơi tâm tâm lặng lẽ sáng suốt ấy là chân Phật.
Trần Nhân Tông cũng viết:
Ncri mình có ngọc còn đâu nữa
Trước cảnh vô tám ấy đạo Thiên.
Trên đất nước ta từ cả nghìn năm qua đã ra đời nhiều Thiền viện xây dựng theo tinh thần Phật giáo dàn tộc đó. Trong mấy thập kỷ qua với đường lối trở về cội nguồn kế thừa tinh hoa văn hóa của tổ tiên phái Thiền lông đã chủ trương xây dựng nhiều Thiền viện với thanh quy nghiêm túc khoa học đậm đà tính Phật giáo dân tộc để làm nơi giáo dưỡng cho tăng ni Phật tử hâm mộ tu Thiền cả nước. Kiến trúc của các công trình Thiền viện mới thường có đặc điểm như đường nét thanh thoát hài hòa mô- típ trang trí giản dị không rườm rà diêm dúa thể hiện dược phong cách mới của một nền kiến trúc dân tộc và tiên tiến. Trang trí nội thất khu thờ tự chi tập trung vào một hình tượng Đức Phật.
Trước tiên phải kể đến các ngôi chùa do Hòa thượng Thích Thanh Từ chủ trì xây dựng trong nước nhiều nhất là ở quanh vùng thành phố Hồ Chí Minh. Sau đó là các Thiển viện xây dựng tại các cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Dù ở đâu thì Thiền viện kiểu mới vẫn có các điếm chung: về hình thức thì nét kiến trúc truyền thống dân tộc nhung công năng lẩn cấu trúc công trình bố cục lại không kém phần hiện dại.
Tôi xin ghi lại hình ảnh một số công trình Thiền viện mà tôi có dịp đi qua ở trong lẫn ngoài nước.
THIỀN VIỆN TRÚC L M Ở ĐÀ LẠT
Đây là một ngôi chùa mang tính tiêu biểu có quy mô lớn nhất và mới xây dựng trong số chùa Thiền tông Việt Nam. Phải nói Thiền viện Trúc Lâm Đà Lạt không chi đơn giản là một ngôi chùa đơn lẻ mà là cả một quần thể kiến trúc tôn giáo hoành tráng và nên thơ tọa lạc trên núi Phượng Hoàng nhìn xuống hồ Tuyền Lâm giữa rừng thông bạt ngàn Đà Lạt.
Tọa lạc ở vị trí trung tâm là ngôi chánh điện bao bọc bởi các cóng trình kiến trúc chùa Việt truyền thống: vườn tổ hồ tĩnh tâm tháp chuông lầu trống nhà truyền thống nhà khách…

Tách biệt ra là khu nội viện có thiền đường chư tăng chư ni trên một trăm vị hành thiền nghiêm mật.
Ngày nay thật khó mà tìm được một khu cảnh quan tuyệt vời vừa có núi rừng mặt nước như địa thế chùa Trúc Lâm ở Đà Lạt. Thiền viện này chẳng nhũng là một trung tâm chuyên tu Thiền tông mà còn trở thành một danh thắng thu hút đông đảo du khách đến thành phố cao nguyên sương mù.
Tuy vậy Thiền viện kiểu cách tân xây cất đầu tiên ở nước ta lại không phải là ngói chùa này mà là một ngôi chùa quy mó nhỏ hơn nằm ơ Vũng Tàu.
THIỀN VIỆN CH N KHÔNG TẠI VŨNG TÀU
Xây dựng từ năm 1970 ngôi chùa này dược xem như là nơi cội nguồn đất tổ của hàng loạt Thiền viện do Hòa thượng Thanh Từ sáng lập.
Chùa Chân Không nằm trên triển Núi Lớn nhìn ra biển Đông ở Vũng Tàu. Nếp chùa trang nghiêm thanh tịnh nổi bật lên trên nền cảnh núi đồi hùng vĩ với nào chánh điện tháp chuông thiển đường chư ni.
Những tên đất như đồi Tự Tại Pháp Lạc thất dường Tiêu Dao Đại Mai Thạch Đầu xuất hiện dài theo những mốc năm tháng hình thành nếp chùa Thiền kiêu mới.
Phật tứ và du khách bốn phương kéo về đây thăm viếng cành thiền mòn đều có cảm giác nhẹ nhàng thanh thản trước vẻ đẹp thiên nhiên tĩnh tại trầm hùng của cả một vùng biển núi Vũng Tàu mênh móng.
THIỀN VIỆN THUỒNG CHIÊU Ở LONG THÀNH
Nói chính xác hơn đây là một trung tâm sinh hoạt Phật giáo quy mô khá lớn ở phía Nam nằm bên cạnh quốc lộ 51 (Long Thành – Vũng Tàu) thường xuyên quy tụ hàng nghìn Phật tử. Chư tăng ni cũng tụ về tham dự nội thiền công phu rất đông đảo.
Khu đất xây dựng quần thể Thiển viện vì vậy cũng rộng lớn. Các công trình chính bao gồm các ngôi chánh điện tổ đường hoành tráng ưy nghi với chung quanh là sân vườn đường đi lại rộng rãi hàng cây trồng thẳng tắp cùng nhiều dãy thiển thất biệt lập.
Các khu ngoại viện nội viện đều trật tự trang nghiêm bốn bề hoa kiểng xanh tươi mang sắc thái cây cảnh miền Đông Nam Bộ.
Thường kỳ vào chủ nhật cuối tháng hàng nghìn Phật tử từ các tỉnh thành tập trung về nghe thuyết giảng Phật pháp.
TRÚC L M THIỀN VIỆN Ở PARIS
Ngôi chùa Việt dộc đáo mang tên Trúc Lâm Thiền viện tọa lạc tại một khu đất rợp bóng cây xanh nằm trên sườn đồi dãy Hoàng Vân Sơn (tên người Việt đặt) thơ mộng nhìn xuống dòng sông Yvette ở vùng Villebon/Yvette cách trung tâm Paris 25 km.
Ngôi chùa do Hòa thượng Thích Thiện Châu chủ trì xây dựng từ năm 1980 với sự cộng tác thiết kế của kiến trúc sư người Việt.
Nơi đây vừa là một trung tâm sinh hoạt văn hóa Phật giáo của bà con Việt kiều ở Pháp vừa là điểm giao lưu văn hóa Việt Nam với bạn bè nước ngoài.
Khu chùa Việt trên đất Pháp làm theo lối kiến trúc mang tính truyền thống Việt n:à cũng hiện đại kiểu phương Tây về mặt công nãng. Trên một khu đất chi có 600m2 vậy mà vẫn bố trí được cả chánh điện trung tâm cùng các cơ sở sinh hoạt văn hóa và tu tập khác với giảng đường thư viện thiền đường các thiền thất và nhà thập phương.
Địa thế thanh tịnh hùng vĩ lại thêm lối kiến trúc khang trang nên Thiển viện Trúc Lâm xứng đáng là một ngôi chùa tiêu biểu cho nén vãn hóa dân tộc và Phật giáo Việt Nam trên đất Pháp. Điều độc đáo là cứ mỗi độ xuân về hoa mai lại nở rộ trong vườn chùa. Thật là một cánh hiếm thấy ở xứ lạnh trời Tây.
TRUNG T M VÃN HÓA – XÃ HỘI PHẬT GIÁO HUYỀN KHÔNG
Ngày nay không dễ gì tìm được một vị trí thích hợp để xây chùa ở xứ người. Vậy mà bà con người Việt ở Canada vẫn xây dựng được một ngôi chùa Việt nhỏ nhưng độc đáo nằm trong phố tại trung tâm thành phố Montreal.
Tôi muốn nói đến Trung tâm Phật giáo Huyền Không do một kiến trúc sư người Việt thiết kê theo tinh thần Thiền tông trên cơ sở cải tạo một ngôi nhà phố. Rõ ràng là nó rất khác với các ngôi chùa Việt chùa Hoa nằm rải rác khắp Bắc Mỹ về mật hình thức thì quá chú trọng việc sao chép vốn cổ mà trang trí diêm dúa và nội dung sinh hoạt lại hỗn độn.
Tại Trung tâm Phật giáo này mọi sinh hoạt đều quay vào bên trong thanh tịnh nghiêm mật nhưng vẫn thanh thoát giản dị trông giống như một nếp chùa Việt truyền thống lẫn một Thiến viện Nhật cổ khiêm tốn ẩn mình giữa xôn xao phố thị phương Tây. Nét sáng tạo là nhà thiết kế đã khéo lắp đặt chiếc vòm kính trên nóc nhà lấy ánh sáng cứ vào đêm rằm là ánh trăng chiếu thẳng xuống khu điện thờ tạo một ấn tượng độc đáo khó quên. Người đến lễ Phật và hành thiền cảm thấy như đắm mình trong ánh đạo vàng Đức Phật từ bi khiến cho tâm hồn mình trở nên thanh thản tự tại !
Các ngôi chùa Phật làm theo hướng cách tân của Thiền phái Việt Nam ở trong lẫn ngoài nước phải chăng là những công trình đáng trân trọng đã góp phần tích cực tạo nên một phong cách kiến trúc Việt mới tiên tiến và có bán sắc.